Who cast that first fateful tomato that started the La Tomatina revolution? The reality is no one knows. Maybe it was an anti-Franco rebellion, or a carnival that got out of hand. According to the most popular version of the story, during the 1945 festival of Los Gigantes (a giant paper mâché puppet parade), locals were looking to stage a brawl to get some attention. They happened upon a vegetable cart nearby and started hurling ripe tomatoes. Innocent onlookers got involved until the scene escalated into a massive melee of flying fruit. The instigators had to repay the tomato vendors, but that didn't stop the recurrence of more tomato fights—and the birth of a new tradition.
Fearful of an unruly escalation, authorities enacted, relaxed, and then reinstated a series of bans in the 1950s. In 1951, locals who defied the law were imprisoned until public outcry called for their release. The most famous effrontery to the tomato bans happened in 1957 when proponents held a mock tomato funeral complete with a coffin and procession. After 1957, the local government decided to roll with the punches, set a few rules in place, and embraced the wacky tradition.
Though the tomatoes take center stage, a week of festivities lead up to the final showdown. It's a celebration of Buñol's patron saints, the Virgin Mary and St. Louis Bertrand, with street parades, music, and fireworks in joyous Spanish fashion. To build up your strength for the impending brawl, an epic paella is served on the eve of the battle, showcasing an iconic Valencian dish of rice, seafood, saffron, and olive oil.
Today, this unfettered festival has some measure of order. Organizers have gone so far as to cultivate a special variety of unpalatable tomatoes just for the annual event. Festivities kick off around 10 a.m. when participants race to grab a ham fixed atop a greasy pole. Onlookers hose the scramblers with water while singing and dancing in the streets. When the church bell strikes noon, trucks packed with tomatoes roll into town, while chants of "To-ma-te, to-ma-te!" reach a crescendo.
Then, with the firing of a water cannon, the main event begins. That's the green light for crushing and launching tomatoes in all-out attacks against fellow participants. Long distance tomato lobbers, point-blank assassins, and medium range hook shots. Whatever your technique, by the time it's over, you will look (and feel) quite different. Nearly an hour later, tomato-soaked bombers are left to play in a sea of squishy street salsa with little left resembling a tomato to be found. A second cannon shot signals the end of the battle. | Кој го фрлил тој прв судбоносен домат што ја започнал револуцијата Ла томатина? Денес тоа никој не го знае. Можеби тоа било бунт против Франко, или карневал што се оттргнал од контрола. Според најпопуларната верзија на оваа приказна, за време на фестивалот Лос хигантес во 1945. година (огромна парада на кукли од хартија), локалните жители се подготвувале да инсценираат тепачка за да привлечат малку внимание. Тие наишле на колица со зеленчук во близина и започнале да фрлаат зрели домати. Недолжните набљудувачи постепено се вклучувале се’ додека оваа сцена не ескалирала во масивна борба со летечки плодови. Предизвикувачите на нередот морале да им платат на продавачите на доматите, но тоа не го спречило избивањето на други борби со домати - и раѓањето на нова традиција. Исплашени од немирна ескалација, влатите спроведувале, па олабавувале, па повторно воведувале серија на забрани во тек на 1950-тите години. Во 1951. година, локалните жители кои не го почитувале законот биле апсени, се’ додека јавноста не повикала да бидат ослободени. Најпознатото спротивставување на забраните во врска со доматите се случило во 1957. година кога поборниците одржале подбивен погреб за доматот сосе’ посмртен ковчег и поворка. По 1957. година, локалните власти одлучиле да се прилагодат на промените. Тие вовеле неколку нови правила, и ја прифатиле откачената традиција. Иако доматот е во центар на вниманието, цела недела на свечености води до конечната кулминација. Тоа е славење на светците-заштитници на градот Буњол (Девицата Марија и Св. Лујо Бертран) со улични паради, музика и огномет во весел шпански стил. За луѓето да се окрепат за мешаницата која следи, во предвечерието на борбата се служи огромна паелја, која претставува препознатливо валенсијанско јадење од ориз, морски плодови, шафран и маслиново масло. Денес, овој откачен фестивал до одредена мерка е уреден. Организаторите отишле дотаму што одгледуваат посебен вид на домати што не се за јадење само за овој годишен собир. Свеченоста започнува околу 10 часот наутро кога учесниците се натпреваруваат кој ќе ја зграпчи шунката што е закачена на намастен столб. Гледачите ги прскаат учесниците со црева за вода, и пеат и играат по улиците. Кога црквеното ѕвоно ќе означи пладне, камиони полни со домати влегуваат во градот, а скандирањето „то-ма-те, то-ма-те!“ достигнува кулминација. Тогаш, со пукање од воден топ, започнува главниот настан. Тоа е зелено светло за гмечење и фрлање на домати со сета сила кон другите учесници. Може да се видат лоб-фрлања од далечина, убиствени погодоци од непосредна близина и коси гаѓања од среден домет. Која и’ да било техника да ја употребувате, до моментот кога се’ ќе се заврши, ќе изгледате (и ќе се чувствувате) прилично различно. Скоро еден час подоцна, гаѓачите натопени од домати остануваат да се играат во морето од рашлапан салса сос, кадешто не може да се најде скоро ништо што личи на домат. Второто пукање од топот означува крај на борбата. |